واشنگتن و تل آویو چه چیزی را پنهان کردند؟ | مختصات تحول در راهبرد نظامی ایران

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: روز شنبه انتشار عکس‌ها و فیلم‌هایی از حضور هواپیمای سوخت‌رسان صدمه دیده آمریکایی در انگلیس، که جزو معدود تصاویر منتشر شده از خسارت‌های وارد شده به تجهیزات هوایی آمریکا در جنگ ۴۰ روزه بود، جنجال‌ساز شد و از هدف قرار گرفتن ستون فقرات لجستیکی عملیات هوایی آمریکا ازسوی ایران حکایت داشت.

پس از افشای تصاویر انهدام هواپیمای آواکس آمریکایی در پایگاه شاهزاده سلطان عربستان در جریان جنگ رمضان، این دومین بار است که انتشار تصاویری از خسارت‌های وارد شده به تجهیزات راهبردی نیروی هوایی آمریکا، اعتبار و هیمنه ادعایی ارتش این کشور را زیرسئوال برده است. پایگاه تخصصی «دیفنس سکیوریتی آسیا» روز دوشنبه در گزارشی به اهمیت انتشار این تصاویر پرداخته که محورهای آن را در ادامه می‌خوانید:

آشکار شدن یک آسیب‌ پذیری پنهان

• این تصاویر شاید روشن‌ترین مدرک تاکنون باشد که نشان می‌دهد کارزار موشکی و پهپادی ایران توانسته ستون فقرات لجستیکی عملیات هوایی آمریکا و اسرائیل را هدف قرار دهد.
• این موضوع فرضیات گذشته درباره توان بقا و مصونیت هواپیماهای پشتیبانی راهبردی در جنگ‌های مدرن را به چالش می‌کشد.
• بدنه پر از ترکش و تعمیرات هواپیما، واقعیتی مهم از جنگ‌های مدرن را آشکار می‌کند؛ واقعیتی که در آن دشمنان بیش از گذشته به‌جای هدف قرار دادن جنگنده‌های رزمی، زیرساخت‌های لجستیکی و پشتیبانی‌ای را هدف می‌گیرند که برتری هوایی را ممکن می‌سازد.
• خسارت ضربه وارد شده به‌اندازه‌ای شدید بوده که نیاز به تعمیرات اساسی در سطح کارخانه داشته، اما درعین‌حال به نابودی کامل هواپیما منجر نشده‌است.

اهمیت راهبردی

• این آسیب از نظر راهبردی بسیار مهم است، زیرا هواپیماهای سوخت‌رسان هوایی از حیاتی‌ترین عوامل افزایش توان رزمی در جنگ‌های مدرن به‌شمار می‌روند.
• این هواپیماها به جنگنده‌ها، بمب‌افکن‌ها، هواپیماهای اطلاعاتی و سامانه‌های فرماندهی هوابرد اجازه می‌دهند بسیار فراتر از برد عملیاتی ذاتی خود مأموریت انجام دهند.
• برخلاف اعلام پیشین آمریکا، داده‌های رهگیری پرواز نشان می‌دهد هواپیما عمدتاً از فرودگاه بن‌گوریون اسرائیل فعالیت می‌کرده؛ یعنی احتمالاً خسارت خود را در آنجا دریافت کرده‌است.
• ایران موفق شده یک دارایی راهبردی و ارزشمند آمریکایی را در داخل خاک اسرائیل هدف قرار دهد؛ سناریویی که نه واشنگتن و نه تل‌آویو تاکنون درباره آن به‌طور مفصل سخن نگفته‌اند.

خروج از چرخه عملیاتی

• این هواپیما از یک پایگاه هواییدر آلاسکا و از طریق آلمان، به منطقه اعزام شده بود تا بخشی از شبکه گسترده سوخت‌رسانی هوایی برای پشتیبانی از عملیات آمریکا و اسرائیل علیه اهداف ایرانی باشد.
• غیبت تقریباً دوماهه این هواپیما از فعالیت‌های پروازی نشان می‌دهد میزان خسارت بسیار فراتر از تعمیرات میدانی معمول بوده است.
• فرماندهان مجبور شده‌اند این دارایی ارزشمند را موقتاً از میدان نبرد خارج کنند؛ آن‌هم در زمانی که نیاز به هواپیماهای سوخت‌رسان بسیار بالا بوده است.
• تحلیل‌های اطلاعاتی نشان می‌دهد این خسارت احتمالاً ناشی از ترکش‌های تولید شده توسط کلاهک‌های خوشه‌ای موشک‌های بالستیک ایران بوده‌است.

موفقیت راهبرد ضد هوایی ایران

• این حادثه یکی از روشن‌ترین نمونه‌های موفقیت ایران در اجرای «راهبرد ضد هوایی» خواهد بود؛ راهبردی که هدف آن نه نابودی مستقیم جنگنده‌ها، بلکه تضعیف عوامل پشتیبانی‌کننده عملیات هوایی است.
• پیامدهای این موضوع تنها به از دست رفتن موقت یک KC-۱۳۵ محدود نمی‌شود. هر هواپیمای سوخت‌رسانی که از خدمت خارج شود، ظرفیت کلی سوخت‌رسانی هوایی را کاهش می‌دهد.
• توان پشتیبانی از حملات هوایی، هواپیماهای هشدار زودهنگام، هواپیماهای جنگ الکترونیک، و گشت‌های رزمی مداوم محدود می‌شود.
• در عمل، کاهش ظرفیت سوخت‌رسانی می‌تواند نرخ پروازهای رزمی را کاهش دهد، برد عملیاتی را محدود و برنامه‌ریزی مأموریت‌ها را پیچیده‌تر کند.

تحول راهبرد نظامی ایران

• هدف قرار دادن هواپیماهای سوخت‌رسان نشان می‌دهد ایران درک عمیق‌تری از وابستگی‌های قدرت هوایی مدرن پیدا کرده‌است.
• به نظر می‌رسد تهران به‌جای تمرکز صرف بر نابودی جنگنده‌ها، سامانه‌هایی را هدف گرفته که امکان اجرای عملیات هوایی گسترده را فراهم می‌کنند.
• هواپیماهای سوخت‌رسان به‌نوعی قدرت تمامی جنگنده‌ها، بمب‌افکن‌ها، هواپیماهای شناسایی و سامانه‌های جنگ الکترونیک را چند برابر می‌کنند.
• درس اصلی این حادثه، آن است که در جنگ‌های آینده، نبرد تعیین‌کننده شاید نه بر سر تسلط بر آسمان، بلکه بر سر بقای شبکه‌های لجستیکی، هواپیماهای پشتیبانی و زیرساخت‌هایی باشد که تسلط هوایی را ممکن می‌کنند.